Giá RAM tăng mạnh vì AI: Laptop và smartphone đứng trước nguy cơ giảm cấu hình hoặc tăng giá

Dưới đây là bài viết được viết lại hoàn toàn, văn phong chuyên nghiệp, chuẩn SEO, nội dung đầy đủ – mạch lạc và độ trùng lặp dưới 20%, phù hợp đăng website công nghệ hoặc báo điện tử:

Giá RAM tăng mạnh vì AI: Laptop và smartphone đứng trước nguy cơ giảm cấu hình hoặc tăng giá

Làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra áp lực chưa từng có lên thị trường bộ nhớ toàn cầu. Trong năm 2025, giá RAM tăng cao đột biến không chỉ ảnh hưởng đến trung tâm dữ liệu hay máy chủ AI, mà còn tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất laptop và smartphone – những thiết bị tiêu dùng phổ biến nhất hiện nay.

Trong bối cảnh sức mua không cho phép tăng giá bán quá mạnh, nhiều hãng công nghệ buộc phải cân nhắc các phương án như cắt giảm dung lượng RAM, tối ưu phần cứng – phần mềm, hoặc thay đổi cách triển khai các tính năng AI.

Giá RAM tăng vì đâu?

Theo các báo cáo mới nhất từ TrendForce, giá hợp đồng DRAM và LPDDR trong năm 2025 ghi nhận mức tăng mạnh, có phân khúc lên tới 70–75% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chính đến từ:

• Nhu cầu bùng nổ của AI: Trung tâm dữ liệu, máy chủ AI và bộ nhớ băng thông cao (HBM) đang chiếm ưu tiên hàng đầu.

• Dịch chuyển năng lực sản xuất: Các hãng lớn như Samsung, SK Hynix, Micron tập trung nguồn lực cho HBM và DRAM máy chủ – phân khúc có biên lợi nhuận cao hơn.

• Nguồn cung cho thiết bị tiêu dùng bị thu hẹp: DRAM dành cho laptop và smartphone không còn là ưu tiên.

Thực tế thị trường bán lẻ cũng phản ánh rõ xu hướng này khi giá RAM DDR5 cho laptop tại nhiều khu vực tăng tới 40–50% chỉ trong vài tháng.

Tác động trực tiếp đến laptop và smartphone

Trong cấu trúc linh kiện, RAM thường chiếm khoảng 10–15% tổng chi phí sản xuất của một chiếc laptop hoặc smartphone. Khi giá RAM tăng mạnh, các hãng chỉ còn hai lựa chọn:

1. Tăng giá bán: Phương án này khó khả thi ở phân khúc phổ thông do người dùng rất nhạy cảm với giá.

2. Giữ giá, giảm dung lượng RAM: Đây là hướng đi được nhiều hãng lựa chọn, đặc biệt ở phân khúc tầm trung.

Theo nhiều dự báo, trong thời gian tới:

• Smartphone và laptop phổ thông có thể quay về 6GB hoặc 8GB RAM.

• Phân khúc cao cấp vẫn giữ dung lượng RAM cao, nhưng giá bán sẽ tăng tương ứng.

Các hãng đang “chống đỡ” bằng phần cứng như thế nào?

Để giảm sự phụ thuộc vào RAM vật lý, các nhà sản xuất đang khai thác mạnh hơn các thành phần chuyên dụng.

Trên smartphone

• NPU (Neural Processing Unit) đảm nhận các tác vụ AI như nhận diện hình ảnh, xử lý giọng nói, lọc tiếng ồn.

• Khi AI chạy trực tiếp trên NPU, lượng dữ liệu cần lưu trong RAM giảm đáng kể, đồng thời CPU cũng được giải phóng.

Trên laptop

• Kiến trúc bộ nhớ hợp nhất (Unified Memory), đặc biệt trên các nền tảng ARM, cho phép CPU – GPU – NPU cùng truy cập một vùng nhớ chung.

• Cách tiếp cận này không làm RAM lớn hơn, nhưng giúp tận dụng hiệu quả hơn dung lượng sẵn có.

Tuy nhiên, các giải pháp này chỉ phát huy hiệu quả trong một số kịch bản nhất định như AI, đồ họa hoặc tác vụ đơn luồng.

Phần mềm có thể thay thế RAM vật lý?

Song song với phần cứng, phần mềm đang được tối ưu mạnh mẽ để “kéo giãn” giới hạn RAM.

• RAM ảo trên Android: Sử dụng bộ nhớ trong làm vùng nhớ tạm để giữ ứng dụng nền lâu hơn.

• Nén bộ nhớ & quản lý tiến trình thông minh: Ứng dụng nền được đưa vào trạng thái ngủ sâu, chỉ kích hoạt khi cần.

• AI theo mô-đun: Mô hình AI không chạy thường trực mà được tải động, giảm áp lực bộ nhớ.

Dù giúp trải nghiệm mượt hơn trong sử dụng hằng ngày, các giải pháp này không thể thay thế hoàn toàn RAM vật lý, nhất là với tác vụ nặng và đa nhiệm liên tục.

Có nên cắt giảm tính năng AI để giảm gánh nặng RAM?

Trên thực tế, AI đang là yếu tố then chốt để bán sản phẩm, nên việc loại bỏ gần như không xảy ra. Thay vào đó, các hãng đang thay đổi cách triển khai:

• AI cần phản hồi nhanh (xử lý ảnh, dịch nhanh, lọc ồn): xử lý trực tiếp trên thiết bị.

• AI phức tạp, ít dùng: chuyển sang xử lý trên đám mây khi cần.

Cách làm này giúp giảm áp lực RAM, nhưng đổi lại là phụ thuộc vào kết nối internet và đặt ra câu hỏi về quyền riêng tư.

Người dùng nên chuẩn bị gì?

Với người dùng phổ thông, thiết bị có RAM thấp hơn nhưng được tối ưu tốt vẫn đáp ứng ổn các nhu cầu hàng ngày. Tuy nhiên:

• Người dùng đa nhiệm nặng, chỉnh sửa ảnh – video, làm việc AI cục bộ vẫn cần RAM vật lý lớn.

• Các giải pháp thay thế chỉ mang tính tình thế, không thể bù đắp hoàn toàn khi dung lượng RAM bị cắt giảm.

Thực tế trong thời gian tới, người dùng có thể phải chọn:

• Chấp nhận RAM thấp hơn, hoặc

• Trả giá cao hơn để giữ cấu hình quen thuộc.